مته (Drill Bit): مته هلی کویل همیشه کمی بزرگتر از سایز پیچ اصلی است تا فضای لازم برای قرارگیری ضخامت فنر را باز کند (مثلاً برای پیچ M8، مته ۸.۳ میلیمتری نیاز است).
قلاویز هلی کویل (STI Tap): قلاویزهای هلی کویل با قلاویزهای معمولی تفاوت دارند و اصطلاحاً به آنها Screw Thread insert Tap میگویند. این قلاویز رزوهای بزرگتر در قطعه ایجاد میکند تا فنر درون آن چفت شود.
انتخاب سایز هلی کویل در تعمیرات خودرو بسیار حساس است. در اینجا پرکاربردترین سایزها برای قطعات مختلف خودرو آورده شده است:
پیچ تخلیه روغن (کارتر): برای اکثر خودروهای داخلی مانند خانواده پژو (۲۰۶، ۴۰۵، پارس) و پراید، معمولاً از سایز M14 x 1.5 یا M12 x 1.5 استفاده میشود. در صورت هرز شدن پیچ کارتر، فنر هلی کویل M14 بهترین آببندی را بدون نیاز به تعویض کل کارتر فراهم میکند.
رزوه شمع موتور: برای ترمیم جای شمع در سرسیلندر، سایز استاندارد و جهانیM14 x 1.25است. استفاده از هلی کویل در جای شمع، مقاومت حرارتی رزوه را نیز به شدت افزایش میدهد.
پیچهای سرسیلندر و بلوک موتور: معمولاً سایزهای M10 x 1.5وM11 x 1.5 بیشترین کاربرد را برای بلوک سیلندر دارند که البته باید مجددا با توجه به موتور چگ کردد.
جدول راهنمای انتخاب مته و قلاویز هلی کویل (متریک استاندارد)
هنگام خرید هلی کویل، حتماً مته استاندارد ذکر شده در جدول زیر را برای سوراخکاری تهیه کنید.
سایز پیچ و گام رزوه
قطر مته هلی کویل (mm)
سایز قلاویز (STI)
کاربرد روتین و صنعتی
M3 x 0.5
3.2
STI M3 x 0.5
قطعات الکترونیکی و ابزار دقیق
M4 x 0.7
4.2
STI M4 x 0.7
بدنه موتورهای الکتریکی کوچک
M5 x 0.8
5.2
STI M5 x 0.8
قطعات پلاستیکی صنعتی و قالبها
M6 x 1.0
6.3
STI M6 x 1.0
قابها، درپوشها و اتصالات سبک آلومینیومی
M8 x 1.25
8.3
STI M8 x 1.25
واترپمپ، مانیفولد هوا و قطعات جانبی موتور
M10 x 1.5
10.4
STI M10 x 1.5
دسته موتور، گیربکس و بلوک سیلندر
M12 x 1.75
12.4
STI M12 x 1.75
شاسی، سیستم تعلیق و اتصالات سنگین
M14 x 2.0
14.5
STI M14 x 2.0
ماشینآلات کشاورزی و راهسازی
M16 x 2.0
16.5
STI M16 x 2.0
تجهیزات سنگین صنعتی و هیدرولیک
M20 x 2.5
20.6
STI M20 x 2.5
پایههای پرس و قالبهای صنعتی بزرگ
نکات مهم در انتخاب مته و قلاویز استاندارد:
جنس مته: همیشه برای سوراخکاری قطعات فولادی یا چدنی از متههای کبالتدار (HSS-Co) استفاده کنید. برای آلومینیوم (مثل سرسیلندر)، متههای فولاد تندبر (HSS) معمولی کفایت میکنند.
طول هلی کویل: طول فنرهای هلی کویل بر اساس ضریبی از قطر آنها بیان میشود (مثلاً 1D، 1.5D یا 2D). برای مصارف خودرویی، طول 1.5D (یک و نیم برابر قطر پیچ) بهینهترین مقاومت را در برابر کشش ایجاد میکند.
تلرانس قلاویز: قلاویزهای STI معمولاً با استانداردهای کلاس 2B (برای سیستم اینچی) و 6H (برای سیستم متریک) تولید میشوند که بهترین نشست و درگیری را برای فنر داخل سوراخ فراهم میکنند.
نصب هلی کویل شامل چهار مرحله اصلی است. پیش از شروع، سطح کار قطعه را کاملاً تمیز و خشک کنید.
خلاصه تصویری مراحل نصب هلی کویل. Source: Helicoil inserts
هشدار ایمنی سوراخکاری
همیشه هنگام سوراخکاری، قلاویز زدن و شکستن زبانه از عینک ایمنی استفاده کنید تا برادههای ریز فلز وارد چشم نشوند. اگر روی بلوک موتور یا کارتر کار میکنید، حتماً صبر کنید تا قطعه کاملاً سرد شود.
1
سوراخکاری (Drilling)
حذف رزوههای آسیبدیده
1.سوراخکاری (Drilling):حذف رزوههای آسیبدیده.
با استفاده از مته استاندارد توصیهشده برای سایز هلی کویل (مثلاً مته ۱۴.۴ میلیمتری برای پیچ کارتر M14)، رزوههای هرز شده و آسیبدیده قبلی را به طور کامل دریل کنید. مته را کاملاً عمود و مستقیم نسبت به قطعه نگه دارید تا سوراخ کج نشود. برای اطمینان از صحت انجام این مرحله، دیواره سوراخ باید کاملاً صاف و بدون هیچ اثری از رزوههای قبلی باشد.(قبل از شروع حتما اندازه ها را با واقعیت چک کنید)
2
قلاویز کاری (Tapping)
ایجاد رزوه مخصوص فنر
2.قلاویز کاری (Tapping):ایجاد رزوه مخصوص فنر.
از قلاویز مخصوص هلی کویل (STI Tap) استفاده کنید. چند قطره روغن قلاویز تراشکاری روی دیواره سوراخ و خود قلاویز بریزید. قلاویز را با آچار مخصوص چرخانده و به ازای هر نیم دور چرخش به جلو، یک ربع دور به عقب برگردید تا برادهها شکسته شوند و قلاویز گیر نکند. پس از اتمام کار، برای بررسی موفقیت این مرحله، سوراخ را با فشار باد یا اسپری حلال به دقت تمیز کنید؛ رزوههای جدید باید کاملاً براق، تمیز و یکدست دیده شوند.
3
جاگذاری فنر (Installing)
استفاده از آچار جاگذار
3.جاگذاری فنر (Installing):استفاده از آچار جاگذار.
فنر هلی کویل را روی آچار جاگذار قرار دهید؛ به طوری که زبانه (Tang) فنر در شیار ابزار درگیر شود و به سمت پایین (به طرف سوراخ) باشد. فنر را با چرخاندن ابزار به آرامی به داخل سوراخ هدایت کنید. هرگز به ابزار فشار رو به پایین نیاورید؛ اجازه دهید فنر با چرخش خودش مسیر رزوه را پیدا کند. چرخاندن را تا جایی ادامه دهید که لبه بالایی فنر حدود یکچهارم تا نیمدور پایینتر از سطح قطعه کار قرار گیرد.
4
شکستن زبانه (Tang Break-off)
مرحله نهایی
4.شکستن زبانه (Tang Break-off):مرحله نهایی.
آچار جاگذار را خارج کنید. ابزار شکستن زبانه (یک سمبه همسایز سوراخ) را داخل سوراخ کرده و دقیقاً روی زبانه انتهای فنر قرار دهید. با یک ضربه محکم و تند چکش به انتهای سمبه، زبانه از نقطه شیاردار خود به راحتی میشکند. در نهایت، با استفاده از یک دمباریک یا آهنربا، زبانه شکسته شده را از داخل سوراخ خارج کنید. برای بررسی نهایی، پیچ اصلی را با دست ببندید؛ پیچ باید کاملاً روان و بدون گیر کردن تا انتها بسته شود.
اگر هلی کویل به درستی جا نرفت یا آسیب دید، چگونه میتوانم آن را از سوراخ خارج کنم؟
ردیف کردن یا بیرون کشیدن هلی کویلی که خراب شده یا به اشتباه جا رفته است، در صورت رعایت اصول کار سادهای است و به رزوههای ایجاد شده روی قطعه آسیبی نمیرساند. بهترین روش استفاده از ابزار مخصوص خارجکننده (Extractor) است.
هرگز سعی نکنید فنر را با مته سوراخ کنید یا با زور به سمت داخل قطعه هل دهید. این کار باعث از بین رفتن کامل رزوههای قطعه اصلی (دیواره سوراخ) میشود.
برای خارج کردن اصولی فنر، مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
1
قرار دادن ابزار خارجکننده
لبه تیز ابزار خارجکننده هلی کویل (ابزاری شبیه به یک گوه یا تیغه مثلثی شکل) را مستقیماً داخل سوراخ و روی آخرین حلقه بالایی فنر هلی کویل قرار دهید. برای اطمینان از قرارگیری صحیح، تیغه ابزار باید کاملاً به دیواره داخلی فنر چسبیده باشد.
2
درگیر کردن تیغه در فنر
با استفاده از چکش
با یک چکش، ضربه نسبتاً محکمی به انتهای ابزار خارجکننده وارد کنید. این ضربه باعث میشود لبههای تیز ابزار در فلز فنر فرو رفته و با آن درگیر شوند. موفقیت این مرحله زمانی مشخص میشود که اگر بخواهید ابزار را با دست بچرخانید، ابزار روی فنر سر نخورد.
3
باز کردن فنر
چرخش خلاف عقربههای ساعت
روی ابزار فشار رو به پایین وارد کنید و همزمان آن را در جهت خلاف عقربههای ساعت (به سمت باز شدن) بچرخانید. فنر شروع به باز شدن و بیرون آمدن از سوراخ میکند. وقتی فنر شروع به خروج کرد، میتوانید ببینید که حلقهها به آرامی از سوراخ بالا میآیند.
روش جایگزین (اگر ابزار مخصوص ندارید): میتوانید با استفاده از یک درفش نوکتیز (Pick) یا پیچگوشتی ساعتی دوسو، لبه بالایی فنر (اولین حلقه) را کمی به سمت مرکز سوراخ خم کنید. سپس با یک دمباریک محکم لبه خمشده را بگیرید و فنر را به سمت بالا کشیده و همزمان در جهت خلاف عقربههای ساعت بپیچانید تا مانند یک سیم به راحتی بیرون بیاید.
«توجه: جداول و ابعاد درجشده صرفاً جنبه راهنما دارند. خریدار موظف است پیش از ثبت سفارش و انجام عملیات تراشکاری، سایز دقیق مته، قلاویز و فنر هلیکویل را با قطعه کار اصلی و تکنسین خود تطبیق دهد؛ فروشگاه پاسارگاد تولز هیچگونه مسئولیتی در قبال انتخاب اشتباه سایز و آسیبهای احتمالی واردشده به قطعات نمیپذیرد.» توضیحات و راهنمایی های این متن ممکن است در بعضب موارد اشتباه باشد لذت لازم است استاد کار آگاهی کامل از این کار را داشته باشد
دفتر مرکزی :تهران - خیابان امام خمینی میدان حسن آباد جنب بانک ملی -بازارچه حسن آباد -طبقه اول پلاک 5 تلفن های تماس : 02166404264-09127900170 پست الکترونیکی : d_taghizadeh@yahoo.com
ساعات تماس همه روزه 9 الی 19 و پنجشنبه 9 تا 12
فروشگاه پاسارگاد تولز فروشگاه اینترنتی پاسارگاد تولز یک فروشگاه آنلاین است که در زمینه فروش ابزار آلات صنعتی، ساختمانی و خانگی فعالیت میکند. این فروشگاه با هدف ارائه خدمات بهتر و رضایت بیشتر مشتریان خود در سال 1399 راهاندازی شده است.
پاسارگاد تولز با داشتن تیمی مجرب و کارآزموده، نسبت به ارایه محصولات با کیفیت و قیمت مناسب اقدام کرده است. در این فروشگاه میتوانید به راحتی انواع ابزارآلات صنعتی، ساختمانی و خانگی مورد نیاز خود را با تضمین کیفیت و قیمت مناسب خریداری کنید.
تضمین کیفیت و اصالت کالا، پشتیبانی پس از فروش و تحویل سریع محصولات از جمله ویژگیهای مثبت فروشگاه ابزار پاسارگاد محسوب میشوند. همچنین این فروشگاه با داشتن دسته بندیهای مناسب و قابلیت جستجوی پیشرفته، به راحتی میتوانید محصول مورد نظر خود را پیدا کرده و با خیالی آسوده خریداری کنید.